Lương Gross và Net khác nhau thế nào? Cách tính 2026
Khi nhận offer, con số bạn thương lượng thường là Gross — nhưng số tiền thực sự về tài khoản lại là Net. Bài viết giải thích rõ hai khái niệm, chỉ ra các khoản bị khấu trừ và hướng dẫn cách tự tính chính xác trong năm 2026.
Gross và Net là gì?
Lương Gross là mức lương ghi trong hợp đồng lao động trước mọi khoản khấu trừ. Đây là con số mà doanh nghiệp và bạn thống nhất khi phỏng vấn, cũng là căn cứ để tính các khoản bảo hiểm.
Lương Net là số tiền thực nhận chuyển vào tài khoản mỗi tháng, sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Chênh lệch giữa hai con số thường từ 10,5% đến hơn 30%, tùy mức lương và số người phụ thuộc.
Hai nhóm khoản khấu trừ
Từ Gross xuống Net phải đi qua hai nhóm: bảo hiểm bắt buộc và thuế TNCN. Thứ tự rất quan trọng — bảo hiểm được trừ trước khi tính thuế.
| Khoản | Tỷ lệ người lao động | Trần đóng |
|---|---|---|
| BHXH | 8% | 50.600.000 VND/tháng |
| BHYT | 1,5% | 50.600.000 VND/tháng |
| BHTN | 1% | 20 × lương tối thiểu vùng |
| Thuế TNCN | 5% – 35% lũy tiến | Sau khi trừ giảm trừ gia cảnh |
Trần đóng BHXH/BHYT là 20 lần mức tham chiếu. Từ 01/07/2026 mức tham chiếu là 2.530.000 VND/tháng, nên trần đóng là 50.600.000 VND/tháng. Trong nửa đầu năm (01/01–30/06/2026), trần là 46.800.000 VND/tháng theo mức tham chiếu cũ 2.340.000. Phần lương vượt trần không phải đóng BHXH và BHYT.
Công thức tính
Bảo hiểm = 10,5% × lương đóng bảo hiểm (có áp dụng trần)Thu nhập trước thuế = Gross − Bảo hiểmThu nhập tính thuế = Thu nhập trước thuế − 15,5tr − 6,2tr × số người phụ thuộcNet = Gross − Bảo hiểm − Thuế TNCNVí dụ tính cụ thể
Nhân viên tại vùng I, lương Gross 20.000.000 VND/tháng, không có người phụ thuộc:
- Bảo hiểm: 20.000.000 × 10,5% = 2.100.000 VND
- Thu nhập trước thuế: 20.000.000 − 2.100.000 = 17.900.000 VND
- Trừ giảm trừ bản thân 15.500.000 → thu nhập tính thuế: 2.400.000 VND
- Thuế TNCN (bậc 1, 5%): 2.400.000 × 5% = 120.000 VND
- Thực nhận: 20.000.000 − 2.100.000 − 120.000 = 17.780.000 VND
Cùng mức Gross 20 triệu, nếu có 1 người phụ thuộc thì thu nhập tính thuế chỉ còn 2.400.000 − 6.200.000 < 0, tức là không phải nộp thuế, thực nhận 17.900.000 VND.
Doanh nghiệp thực trả bao nhiêu?
Ngoài lương Gross, doanh nghiệp còn phải đóng 21,5% bảo hiểm và 2% kinh phí công đoàn. Vì vậy chi phí nhân sự thực tế thường bằng khoảng 123,5% lương Gross — với mức lương 20 triệu, doanh nghiệp thực chi khoảng 24,7 triệu mỗi tháng.
Những lưu ý khi thương lượng
- Luôn hỏi rõ con số đưa ra là Gross hay Net. Nhiều ứng viên chỉ phát hiện ra khi nhận lương tháng đầu.
- Nếu bạn cần một mức Net cố định, hãy nói rõ: doanh nghiệp phải tính ngược ra Gross, và mức Gross này luôn cao hơn Net (đặc biệt ở ngưỡng thuế cao).
- Thưởng, phụ cấp, làm thêm giờ thường chịu thuế riêng — không nên gộp vào lương cơ bản khi ước tính.
- Giảm trừ người phụ thuộc chỉ có hiệu lực khi bạn đã đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Lương Gross 20 triệu thì thực nhận bao nhiêu?
Khoảng 17.780.000 VND/tháng nếu ở vùng I và không có người phụ thuộc: trừ 2.100.000 VND bảo hiểm và 120.000 VND thuế TNCN. Có 1 người phụ thuộc thì không phải nộp thuế, thực nhận 17.900.000 VND.
Trần đóng bảo hiểm 50,6 triệu có lợi gì cho người thu nhập cao?
Phần lương vượt 50.600.000 VND/tháng không phải đóng BHXH và BHYT, nên người thu nhập cao chỉ chịu 8% + 1,5% trên phần trần, không phải trên toàn bộ lương.
Tại sao đổi từ Net sang Gross lại ra số cao hơn hẳn?
Doanh nghiệp phải gánh thêm phần thuế phát sinh trên chính khoản tăng thêm. Với biểu thuế lũy tiến, mức Net càng cao thì Gross cần thiết tăng nhanh hơn.
Làm sao để tăng lương thực nhận hợp pháp?
Đăng ký đầy đủ người phụ thuộc để được giảm trừ 6,2 triệu/người/tháng, đồng thời rà soát các khoản phụ cấp được miễn thuế theo quy định.