Tiết kiệm & lãi kép: cách tính và tối ưu
Lãi kép là “lãi trên lãi” — yếu tố quan trọng nhất giúp tiền tiết kiệm tăng trường lên theo thời gian. Bài viết giải thích công thức và cách tận dụng.
Lãi đơn là gì?
Lãi chỉ tính trên số tiền gốc, không cộng dồn lãi vào gốc. Công thức: Tổng = P × (1 + r × n).
Lãi kép là gì?
Lãi được nhập vào gốc sau mỗi kỳ và kỳ tiếp theo tính lãi trên cả gốc lẫn lãi.
A = P × (1 + r)nvới A = số dư cuối, P = tiền gốc, r = lãi suất/kỳ, n = số kỳ
So sánh lãi đơn và lãi kép
| Năm | Lãi đơn (A) | Lãi kép (A) |
|---|---|---|
| 1 | 105,0 tr | 105,0 tr |
| 5 | 125,0 tr | 127,6 tr |
| 10 | 150,0 tr | 162,9 tr |
| 20 | 200,0 tr | 265,3 tr |
(Ví dụ: 100 triệu VND, lãi 5%/năm, nhập lãi hàng năm.)
Lãi suất tiết kiệm phổ biến tại VN
- Ký hạn ngắn (1 – 6 tháng): ~4 – 5%/năm
- Ký hạn trung hạn (12 – 24 tháng): ~5,5 – 7%/năm
Nguyên tắc “bắt đầu sớm”
Thời gian là bạn tốt nhất của lãi kép. Gửi cùng một số tiền nhưng bắt đầu sớm hơn sẽ thu được kết quả lớn hơn rất nhiều nhờ số kỳ tính lãi nhiều hơn.
Lưu ý: rút trước hạn thường chỉ hưởng lãi không kỳ hạn (~0,5%/năm), nên cần phân bổ nguồn vốn hợp lý.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Lãi kép khác lãi đơn thế nào?
Lãi đơn tính trên gốc cố định; lãi kép nhập lãi vào gốc sau mỗi kỳ nên tăng lên nhanh hơn.
Lãi suất tiết kiệm VN bao nhiêu?
Tùy ngân hàng và kỳ hạn, thường 4 – 7%/năm. Kỳ hạn dài thường có lãi cao hơn kỳ hạn ngắn.
Nên gửi kỳ hạn bao lâu?
Chọn kỳ hạn phù hợp với nhu cầu tiền. Gửi dài hơn thưởng lãi cao hơn nhưng bị phạt nếu rút sớm.
Rút trước hạn mất gì?
Chỉ nhận lãi không kỳ hạn (rất thấp, ~0,5%/năm), mất phần lớn lãi đã tích lũy.